جاذبه های گردشگری استان کردستان | در کردستان به کجاها سفر کنیم ؟
شهرستان بانه (مرکز گردشگری خرید)
این شهرستان در شمال غربی استان و شهر بانه در فاصله ۲۴۲ کیلومتری سنندج و در مجاورت مرز عراق قرار گرفته است. بانه شهری کوهستانی با متوسط بارندگی ۷۵۰ میلی متر در سال، با جنگلهای زیبا و کوه نمادین آربابا از مهم ترین مناطق گردشگری استان میباشد، این شهرستان در سالهای اخیر به مهم ترین کانون تجاری استان تبدیل شده و اخیراً بیشترین تعداد گردشگر استان را به علت وجود مراکز و بازارهای خرید کالاهای ارزان طبیعت سرسبز و توسعهی مراکز اقامتی و پذیرایی و مهمان نوازی مردم منطقه را به خود اختصاص داده است.
مهم ترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
پارک کوهستانی دوکانان و پیرمراد
این دو پارک در مجاورت هم و در دامنه کوه آربابا با چشم اندازی بسیار زیبا به شهر بانه قرار گرفته اند، زیارتگاه پیرمراد به عنوان جاذبهی زیارتی که مورد احترام مردم بانه است در داخل این مجموعه قرار دارد. بیشتر مسافرانی که قصد استراحت در دامان طبیعت را دارند به علت وجود امکانات لازم در دامنهی کوه زیبای آربابا در این دو پارک کوهستانی توقف مینمایند.
دریاچه سد بانه
این دریاچهی کوچک به علت قرارگیری در مسیر جادهی سقز به بانه زیبایی خاصی به منطقه داده است به ویژه این که منظره زیبای آن از فراز گردنهی خان نمایان میگردد. این دریاچه به علت موقعیت ممتاز آن (۱۰ کیلومتری شهر بانه) و پوشش جنگلی اطرافش یکی از مکانهای عمده جذب و استراحت گردشگران میباشد.
تفرجگاه سورین
این تفرجگاه در ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی بانه و در مسیر جاده بانه به مریوان قرار گرفته است، این منطقه از لحاظ پوشش جنگلی پر تراکم ترین نقطه شهرستان بانه است که در دو طرف جاده ارتفاعات را پوشانده و منظره زیبایی از کوه و جنگل را به وجود آورده است، همچنین مسجد قدیمی و زیارتگاه سورین در این تفرجگاه قرار دارد.
روستا و غار شوی
این روستا به علت چشم انداز زیبای کوه، جنگل و رودخانه، معماری ویژه و همچنین قلعه و سد باستانی آن یکی از مقاصد گردشگران محسوب میگردد در کنار این روستا غار مشهوری قرار گرفته است که طول آن ۲۶۷ متر بوده و در انتهای آن دریاچه کوچکی وجود دارد. بازدید از این غار در حال حاضر فقط با امکانات فنی میسر است و در آینده برای بازدید عموم آماده خواهد بود.
روستای نجنه عليا
خرید بلیط هواپیما تهران به سنندج
روستای نجنه علیا یکی از روستاهای هدف گردشگری میباشد که در فاصله ۳۸ کیلومتری جاده بانه به سردشت در محیطی جنگلی و کوهستانی قرار گرفته است، اهمیت این روستا به جز محیط طبیعی، بکر و زیبای آن در فراوانی چشمه سارها، وجود فران قدیمی در مسجد تاریخی آن و مجتمع شیلات کوچکی در روستا است که ماهیهای آن طعم بسیار لذیذی داشته و در همان محل ارایه میگردد. همچنین وجود هک باب هتل یک ستاره مشکل اقامت گردشگران را مرتفع ساخته است.
شهرستان سقز
این شهرستان در شمال غربی سنندج و هم مرز با استان آذربایجان غربی است. ریشه کلمه سقز (ساکز) میباشد که به فوم سکاها نسبت داده میشود. این شهر یکی از شهرهای باستانی استان است که در طول تاریخ پیوسته در معرض حملات دولت آشور و روم باستان بوده و بیشتر آثار آن در زیر خاک مدفون میباشد.
مهم ترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
قلعهی باستانی زیویه
قلعه (کاخ دژ) باستانی زیویه به روی یکی از کودهای نسبتاً مرتفع در ۵۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر سقز در روستای زیویه واقع شده و حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد، در دورهی حکومت اقوام ماد و مانایی ساخته شده است. زیویه هم از نظر معماری و هم از نظر آثار هنری یکی از شاخص ترین و با ارزش ترین مکانهای دورهی تاریخی محسوب میگردد. طی چند فصل کاوشهای علمی و باستان شناسی که سال ۱۳۵۴ تا سال ۱۳۸۰ ادامه یافت نتایج قابل توجهی در زمینهی شناخت معماری آن به دست آمد از جمله اشیاء به دست آمده در این کاوشها، قطعات عاج منفوش بود که نفوش حیوانی و صحنهی شکار اساطیر روی آن حک شده و از ارزش ویژهای برخوردار هستند. این قلعهی عظیم شامل سالنها، حیاطها، اتاقهای متعدد، تالار ستون دار، انبار غله ورودی اصلی با پلکان سنگی و سایر قسمتهای مختلف است از مهم ترین اشیاء به دست آمده میتوان به سر عقاب طلایی، گردنبند طلایی اشاره کرد که در موزه آثار ملی نگهداری میشود.
مجموعه کاروانسرا و بازار قدیمی سقز
این مجموعه در مرکز اصلی شهر شامل بقایایی از راسته بازار قدیمی سقز به جای مانده است، با توجه به احداث مراکز تجاری در مجاورت آن همچنان به عنوان یکی از مراکز تجاری اصلی شهر محسوب میگردد.
مسجد دو مناره
این مسجد در خیابان امام و در بافت قدیمی سقز واقع شده است. تاریخ دقیق ساخت آن مشخص نیست ولی اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولانا آباد از علمای سابق مذهبی منطقه نسبت میدهند که احتمال دارد در اواخر دورهی افشاربه و اوایل زندیه ساخته شده باشد. مسجد دارای شبستانی به چهار ستون قطور چوبی به نشانهی چهار خلفای اهل سنت است. در ضلع جنوب غربی ایوان ستوندار ساخته شده که فرم مخصوص مساجد منطقهی کردستان را تداعی میکند. در بالای مسجد در مناره قرار دارد و به همین دلیل به مسجد دو مناره شهرت پیدا کرده است.
دریاچه سد شهید کاظمی (دریاچه زرینه رود)
این دریاچه در ۶۲ کیلومتری شمال شهر سقز و بین شهرستانهای سقز و بوکان قرار گرفته است و طول متوسط آن ۶ کیلومتر است آب دریاچه از رودهای زرینه رود، خورخوره، سیمینه رود و جم سقز تامین میشود این دریاچه از جاذبههای طبیعی استان محسوب میگردد. روستاهای اطراف دریاچه به ویژه روستای قلندر از روستاهای گردشگری محسوب میشود.
شهرستان بیجار
شهرستان بیجار مرکز منطقهی گروس در شمال شرقی استان و در مجاورت استان زنجان قرار گرفته است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۸۷۰ متر است و بعد از شهر زرینه از توابع شهرستان دیواندره و شهرکرد مرتفع ترین شهر ایران میباشد . این شهرستان دارای آب و هوای کوهستانی و زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل است . همچنین رودخانهی قزل اوزن که شاخهی اصلی سفیدرود محسوب میگردد در داخل این شهرستان جریان دارد.
مهمترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
مجموعهی بازار و تیمچهی حاج شهباز و امیر تومان
بازار بیجار در مرکز این شهر واقع شده و از بقایای بافت قدیمی شهر محسوب میگردد. این بازار شامل یک رسای شمالی جنوبی، تیمچهای به نام حاج شهباز و سرایی به نام سرای امیر تومان است. اهمیت این بازار را از لحاظ بافت قدیمی آن محل خرید صنایع دستی سوغات محلی که معمولا مورد توجه گردشگران فرار میگیرد.
قلعه باستانی قم چقای
این در بانکی در 45 کیلومتری شمل بیجار و در ۱۲ کیلومتری روستای فم جقای روی کوه بلندی قرار گرفته است. موقعیت طبیعی آن باعث شده که این قلعه از اهمیت و عظمت خاصی برخوردار باشد؛ زیرا که از یک سو به دریای عمیق و از سوی دیگر به هنگامي بار هولناک مشرف میباشد که رودخانهای در خط القعر آن جاری است. در سمت شمالی آن که از ارتفاع کمتری برخوردار است. بقایای دیواری سریع و محکم از سنگ لاشه با ملات و برجهای نیم استوانهای قرار دارد. سایر آثار آن مانند تونل با پله و راهروی آب انبار حکایت از اهمیت این قلعهی مهم در دورههای مختلف دارد. با توجه به بقایای حصار و دیوارهای قلعه، احتمالاً مربوط به دورهی ساسانی باشد، عظمت و اهمیت قلعه در کنار درهی عمیق و فرم خاص صخرهای آن و رودخانهای که در قعر دره جاری میباشد هر بازدید کنندهای را متحیر و اعجاب همگان را در نوع معماری باشکوه آن برمی انگیزد.
منطقهی حفاظت شده بیجار
این منطقه مهم ترین زیستگاه طبیعی استان است که با وسعتی معادل ۲۳۰۰۰ هکتار در شمال شرقی استان قرار گرفته است. این منطقه به دلیل قرار گرفتن در میان سلسله ارتفاعات و تحت تأثیر جریانهای رطوبتی، از ریزشهای جوی نسبتاً کافی برخوردار بوده و تعداد زیادی چشمهی دایمی و فصلی در آن دیده میشود و از لحاظ حیات وحش غنی بوده و تودههای مختلف پستانداران و پرندگان، خزندگان و انواع ماهی در این منطقه وجود دارد که از آن جمله میتوان به قوچ و میش ارمنی، آهو، خرس قهوه ای، گراز، گربهی وحشی، خرگوش و انواع پرندگان مانند حواصیل خاکستری، کبک، چکاوک و جانداران آبی مانند سگ آبی، عروس ماهی و سیاه ماهی اشاره نمود.
صنایع دستی و سوغات و شیرینی
صنایع دستی عمده بیجار قالی، قالیچه و گلیم میباشد. تعداد زیادی از قالیهای قدیمی کردستان که هم اینک در موزههای بزرگ فرش در داخل و خارج کشور نگهداری میگردند از قالیهای بافت بیجار هستند. گلیم بیجار با توجه به ترکیب نقش و رنگ، حجم کم و قیمت مناسب آن به عنوان بهترین و ماندگارترین سوغات برای گردشگران سفارش میگردد. همچنین شیرینی بیجار شامل نان شیرمال و حلوای سوهانی از دیگر سوغات این شهر محسوب میشوند.
ارتفاعات
مهم ترین ارتفاعات شهرستان بیجار که از لحاظ طبیعت گردی و کوهپیمایی اهمیت دارند عبارتند از: کوههای شمال بیجار با ارتفاع بیش از ۳۰۰۰ متر شامل قلههای شاه نشین، امام زاده ایوب انصاری و زرنیخ، کوههای مرکزی شامل سرقيصه، نقاره کوب، پنجه علی، تماشا، حمزه عرب و چنگ الماس و کوههای جنوبی که قلهی زیره مهم ترین آنها است.
سایر جاذبههای گردشگری بیجار
- پیست اسکی روی برف شهر بیجار
- مجموعهی پل، قلعه و روستای تاریخی صلوات آباد (۱۵ کیلومتری جادهی بیجار به تکاب)
- روستا و مسجد تاریخی خسروآباد در روستای خسروآباد در مسیر جاده بیجار به قروه
- امامزاده عقیل نزدیک شهر حسن آباد یاسوکند مربوط به دورهی ایلخانی
- برج اشقون بابا
- برج اوچ گنبدخان در فاصلهی ۷۵ کیلومتری شمال غرب شهر بیجار در روستایی به همین نام قرار گرفته و مربوط به دورهی صفویه میباشد.
- برج پنگی ارخ در روستایی به همین نام در ۶۳ کیلومتری شمال شهر بیجار و احتمالاً مربوط به دورهی صفویه میباشد.
- پل قجور، این پل بر روی رودخانهی قزل اوزن نزدیک روستای قجور و در مسیر جادهی کاروان رو زنجان
- بیجار واقع شده است. این پل مرتفع ترین پل استان به شمار میرود.
- بقعه پیر خضر که در روستای پیرخضر در ۲ کیلومتری بیجار بقعهای به همین نام وجود دارد که مدفن یکی از عرفای منطقه است و قدمت آن مربوط به دورهی صفویه میباشد.
- مقبرهی شیخ فاضل گروسی که در شهر بیجار قرار گرفته است.
شهرستان دیواندره
شهر دیواندره مرکز شهرستان دیواندره در فاصله ۹۹ کیلومتری شمال سنندج و در مسیر جادهی سنندج به سقز قرار گرفته است. شهر دیواندره امروزی در دو دههی قبل به شهرستان تبدیل شده است. قسمت وسیعی از این شهرستان را دشت مرتفع اوباتو فرا گرفته، ارتفاع این دشت از سطح دریا ۲۲۰۰ متر است. که شهر زرینه با ارتفاع ۲۱۴۲ متر از سطح دریا مرتفع ترین شهر ایران واقع شده است.
مهم ترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
غار باستانی کرفتو
این غار در ۶۷ کیلومتری شمال شهر دیواندره قرار گرفته است. غار کرفتو جزو زیباترین و با اهمیت ترین غارهای طبیعی و دست ساز ایران محسوب میشود که در ادوار مختلف مورد استفاده و سکونت انسان بوده و طی این دورهها جهت سکونت تغییر حالت داده و فضاهایی به صورت معماری و صخرهای در ۴ طبقه و در دل کوه حفر شده است، به دلیل وجود کتیبهای یونانی بر سر درب یکی از اتاقهای طبقه سوم از آن به عنوان معبد هراکلس (هرکول) نام میبرند. ستون فقرات غار ۷۵۰ متر طول دارد و درون غار فضاها و راهروها و دالانهای متعددی را به وجود آورده اند که در میان غارهای دست کن انسان از معماری کاملی برخوردار است. این غار مهم ترین جاذبهی تاریخی قابل بازدید استان میباشد که موقعیت کم نظیر آن در مجاورت سایر سایتهای تاریخی مانند قلعهی باستانی زیویه و مجموعهی تاریخی تخت سلیمان موجب شده است که این اثر مورد توجه و بازدید گردشگران قرار گیرد. در این مجموعه تسهیلاتی مانند پارکینگ، سکوهای استراحت، سرویس بهداشتی، پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی و سایت اطلاع رسانی گردشگران وجود دارد.
کوهستان چلچمه
این کوه در فاصلهی ۶۴ کیلومتری غرب شهرستان دیواندره قرار گرفته است روستای «بسته محل تجمع کوهنوردان در دامنه این کوه قرار گرفته است قلهی بلند این کوه شاهنشین نام داشت و ارتفاع آن ۳۱۷۳ متر میباشد در مسیر صعود به این کوهستان چندین آبشار زیبا به همراه چشمههای بیشمار و رودخانههای کوچک وجود دارد که مناظر بسیار بدیعی را به وجود آوردهاند. رودخانهی قزل اوزن از این کوه سرچشمه میگیرد. این کوهستان محل رشد گیاهان دارویی و غذایی و قارچهای خوراکی میباشد و هر ساله تعداد زیادی از گروههای کوهنوردی به این کوه صعود مینمایند.
شهر زرینه
این شهر به علت ارتفاع زیاد آن (۲۱۴۳ متر) در حال حاضر مرتفع ترین شهر ایران است که با وجود یک باب چشمه آب معدنی با خواص درمانی در حاشیه شمال غربی شهر بر اعتبار آن افزوده است.
منطقی شکار ممنوع زرینه اوباتو
این منطقه به مساحت ۲۴۰۰۰ هکتار در ۱۶ کیلومتری شمال دیواندره زیستگاه مناسبی جهت گونه پرندهی حمایت شده و رو به انقراض میش مرغ میباشد.
شهرستان سروآباد
این شهرستان در فاصله ۱۲ کیلومتری غرب سنندج و در همسایگی شهرستان مریوان قرار دارد. سروآباد تا سال ۱۳۸۲ یکی از بخشهای مریوان بوده و در این سال از شهرستان مریوان مجزا و منقل شده است. سروآباد مهمترین منطقه استان از لحاظ اهمیت و تعدد جاذبههای طبیعی است. قسمت اعظم منطقه اورامان که دارای ارزش تاریخی، فرهنگی و طبیعی قابل توجهی است در این شهرستان واقع شده است.
مهمترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
تفرجگاه دزلی و درکی
دزلی و درکی شام دو روستای سرسبز و زیبای کوهستانی میباشد که در فاصله ۳۰ و ۳۵ کیلومتری سروآباد قرار گرفتهاند. جاده دسترسی به این تفرجگاه آسفالت بوده و مسیر آن به عنوان ورود به منطقه اصلی اورامان از اهمیت خاصی برخوردار است. در فصل بهار به علت روحیهی شاد مردم منطقه گروههای موسیقی و رقص کردی بسیاری به صورت خودجوش در این مکان برنامه اجرا مینمایند که دیدن آن در کنار مردمی که در دامن طبیعت لباسهای محلی زیبا پوشیده اند خالی از لطف نیست بازدید از این منطقه در برنامهی تمامی تورهای استان گنجانده شده است.
چشمه آب معدنی بل
در منطقهی اورامان در مرز استان کردستان و کرمانشاه و در فاصله بین روستای ناو از استان کردستان و روستای هجیج از استان کرمانشاه و در کنار رودخانهی خروشان سیروان چشمه با آبشار معدنی «بل» قرار گرفته است. این چشمه از لحاظ شرب و داشتن املاح معدنی بسیار مشهور بوده به طوری که در کنار آن ۲ واحد کارخانه تولید آب معدنی احداث شده است. چشمه آب معدنی بل به علت قرارگیری در مسیر جادهی اورامان و رودخانه سیروان و هم چنین نزدیکی به روستای شگفت انگیز هجیج از جمله جاذبههای گردشگری استان است.
رودخانه سیروان
این رودخانه در جنوب غربی استان جریان دارد که پس از دریافت اپ بخشهای جنوب غربی، قرب و مرکز استان مانند فلاق، کاوه رود و گردلان به نام پیروان خوانده میشود. بخش عمده این رودخانه در شهرستان سروآباد و منطقه باستانی اورلمان جریان دارد و سپر در خاک عراق پس از پیوستن به رودخانه دیاله وارد رود مزرگ دجله میگردد و در واقع این رود طولانی ترین رودخانه استان میباشد. حواشی این رود بسیار زیبا و تر و کنارههای آن زیستگاه انواع پرندگان و صاحبان میباشد که از لحاظ بهره برداری تفریحی و توریستی بسیار مناسب است.
هورامان
هورامان شامل مناطقی از جنوب غربی استان است که قسمتی از شهرستانهای سنندج و کامیاران و بخش زیادی از سروآباد را در بر میگیرد. مشخصه اصلی هورامان ساختار طبیعی آن شامل کوههای سر به فلک کشیدهی جنگل و رودخانه است و از لحاظ فرهنگی شامل مناطقی است که با لهجهی کردی هورامی صحبت میکنند. طبیعت کوهستانی که شامل کوههای رفیع و درههای عمیق است. مردمی سخت کوش را پرورده نموده که نمود عینی آن در تمام شئونات زندگی مانند معماری پلکانی، کشاورزی پلکانی اعتقادات خالص دینی و تعهد به برگزاری رسومات قدیمی نمایان شده است.
هورامان تخت
اگر چه در سال ۱۳۹۱به علت افزایش جمعیت و پیوستن روستای سر ببر در مجاورت آن تبدیل به شهر شده است، اما همچنان خصوصیات یک روستای بزرگ را دارد. این روستا به عنوان مرکز اورامان در ۶۵ کیلومتری جنوب غربی سروآباد قرار گرفته و مردم اورامان معتقدند که زمانی این روستا مرکز حکومت و پایتخت حکام محلی بوده است، لذا کلمهی «تخت» به معنی پایتخت میباشد و این نشان از عظمت این منطقه در گذشته دارد، در حال حاضر این روستا تبدیل به مرکز پخش شده است و حدود ۵۴۰ خانوار در آن سکونت دارند. نمای این روستا نه تنها به خاطر معماری پلکانی خانههای آن بسیار دیدنی است بلکه به خاطر شکل هرم گونه روستا است که قلمهای باستانی در راس آن قرار دارد. ارزش این روستا از چندین لحاظ مهم است مانند برگزاری مراسم سالانه پیر شالیار در بهار و زمستانه پوشش گیاهی، لباس کامل کردی، موسیقی عرفانی روحیه مضاعف مهمان نوازی، کوچ ییلاقی به مناطق مرتفع کوهستانی و راه دسترسی به این روستا از طریق سه راهی موسوم به «بیه کره» و سپس روستاهای دزلی و درکی بوده که تمام مسیر راه آسفالت میباشد.
روستای ژیوار
این روستای زیبا که دارای بافتی پلکانی با معماری خشکه چین است در مسیر جاده هورامان تخت به روستای هجیج قرار گرفته است . رود زیبا و خروشان سیروان به همراه جنگلهای اطراف بر زیبایی این روستا افزوده است. سنگ نگارههای باستانی و مناطق ببلاقی که در زبان کردی به آنها ههوار میگویند. از دیگر جاذبههای روستای ژیوار میباشد که هر ساله تعداد زیادی از علاقمندان به گردشگری فرهنگی و دوستداران طبیعت گردی را به سوی خود جذب میکند.
مراسم سالانه عروسی پیر شالیار
مراسم جشن عروسی پیرشالیار یکی از جشنهای رایج است که هر ساله ۴۵ روز بعد از شروع فصل زمستان و هم زمان با جشن سده به مدت ۲ هفته در روستای اورامان تخت برگزار میگردد. این مراسم سالگرد ازدواج پیری افسانهای به نام «شالیار» است که ریشه در اسطورهها و اعتقادات و آیینهای ندیم مردم این سرزمین دارد. این مراسم طی مراحل مختلف مانند قربانی کردن گاو و گوسفند، دف نوازی و رقص عرفانی و پخش نذورات مراسم تبریک تسبیح و کفش پیر و پخت نوعی نان و در نهایت با رفتن به زیارت مزار پير به پایان میرسد. مناسک اورامان تورهای گردشگری بسیاری را به منطقه جذب مینماید. دبدن این مراسم همراه با مراسم ذکر و سماع و ذبح حیوانات در فضای کوهستان و بافت پلکانی خانهها در میانهی زمستان با وجود جمعیت بسیار روستاییان اورامی که همگی لباس محلی بر تن دارند بسیار باارزش و دیدنی است و از لحاظ فرهنگی و مذهبی بسیار با اهمیت میباشد. هر ساله تعداد بسیار زیادی گردشگر و هم چنین عکاس، فیلمبردار، محقق و تعدادی خارجی از این مراسم بازدید مینمایند. قابل ذکر است در چهل و پنجمین روز بهار که مصادف با ۱۵ اردیبهشت است مراسمی تحت عنوان کومسای در مزار پیرشالیار برگزار میگردد.
شهرستان مریوان (گردشگری خرید)
شهرستان مریوان در غرب استان و شهر مریوان در فاصلهی ۱۲۵ کیلومتری شمال غربی سنندج واقع شده است. متوسط بارندگی سالانه مریوان حدود ۸۰۰ میلی متر در سال میباشد و بدین سبب پر باران ترین شهر استان محسوب میگردد. شهر امروزی مریوان حدود یک قرن سابقه تاریخی دارد و یکی از شاهزادگان شاهپور مشهور است. شهر مریوان تا سال ۱۳۴۴ رسماً در شاهپور نامیده میشد. شهرستان مریوان مهمترین شهرستان استان از نظر گردشگری بوده و دریاچه زریوار که در ۲ کیلومتری غرب این شهر قرار گرفته است به عنوان مهمترین جاذبه گردشگری استان محسوب میگردد. موقعیت جغرافیایی شهر مریوان در مجاورت مرز عراق و وجود اجناس و کالاهای خارجی ارزان قیمت، فاصله نزدیک با مرکز استان، آب و هوای مطبوع و محیطی طبیعی جنگلی و کوهستان به همراه زیبایی و شکوه منحصر به فرد دریاچه زریوار مریوان را به مهمترین شهر توریستی استان تبدیل نموده است به طوری که در تمام ایام سال به علت وجود مرکز خرید ارزان قیمت کالا، این شهر مملو از مهمان و مسافر میباشد.
مهم ترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
مراکز خرید شهری
یکی از دلایل اصلی انتخاب شهر مریوان برای مسافرت انگیزهی خرید کالا و اجناس خارجی به قیمت ارزان است و خیابانهای اصلی شهر و بازاری سر پوشیده موسوم به بازار «اورامیها» از مراکز خرید گردشگران میباشند.
دریاچه زریوار
این دریاچه مهم ترین تالاب و کم نظیرترین جاذبه آبی در غرب کشور محسوب میگردد که در فاصله اندکی از شهر مریوان و در ارتفاع ۱۲۸۵ متری سطح دریا قرار گرفته است. دور تا دور دریاچه را کوههای پوشیده از جنگل فرا گرفته و به زیبایی آن افزوده است. طول دریاچه 5/4 کیلومتر و عرض آن حدود ۲ کیلومتر میباشد و مساحتی حدود ۸۵۰ تا ۹۰۰ هکتار را در بر گرفته است. عمق متوسط دریاچه ۳ متر (۲ الی ۵ متر) بوده که از نظر عمق، وسعت و حجم آب شرایط بسیار مناسبی برای قایقرانی و اسکی روی آب فراهم نموده است. هم اکنون در داخل مجموعه تفریحی زریوار ۴ واحد هتل مهمانسرای جهانگردی، مجموعه ویلاهای گردشگری و اقامتی به عنوان تسهیلات اقامتی وجود دارد.
تفرجگاههای جنگلی شهرستان مریوان
به علت وجود محیط کوهستانی و جنگلی در اطراف مریوان تفرجگاههای بسیاری وجود دارد از جمله میتوان به رودخانه و سدگاران در محور اصلی مریوان به سقز، محوطهی جنگلی اطراف روستای سیاناو و تفرجگاه ملاقوبی در کنار جاده سنندج - مریوان پشت روستای هجرت اشاره نمود.
آبشارهای فصلی
در مسیر جاده مریوان به سقز آبشارهای فصلی بانام قمچیان و گویله در نزدیکی روستاهایی با همین نام قرار گرفته است که در فصل بهار با زیبایی خود موجب جذب گردشگر در این مسیر میشوند.
قلل معروف
به علت وجود ارتفاعات مهم در شهرستان مریوان هر ساله تعداد زیادی از کوهنوردها و دوستداران طبیعت گردی به قلل و دامنههای کوههای این شهرستان صعود مینمایند که میتوان به قلهی سلطان اغره تو، در مسیر مریوان به سقز، قلهی «میراجی»، نزدیک روستای نی، کوه «قله برد» نزدیک روستای «چور»، قلهی «گاران» در مسیر مریوان به سقز اشاره نمود.
صنایع دستی و سوغات محلی
مهم ترین محصول صنایع دستی مریوان محصولات چوبی، گیوههای محلی و شال دستباف است. همچنین عسل طبیعی درشبوه به عنوان سوغات محلی مریوان در بازار شهر به گردشگران عرضه میگردد.
شهرستان قروه
این شهر در دشت وسیعی در ۹۰ کیلومتری شرق سنندج و شمال غربی همدان در طول جاده سنندج- همدان توسعه یافته است. در حال حاضر شهر قروه به علت قرارگیری در مسیر جاده همدان - تهران و موقعیت طبیعی آن از لحاظ دشتهای بزرگ کشاورزی و کانسارهای معدنی به مهمترین شهر استان از لحاظ کشاورزی، صنعتی و معدنی تبدیل شده است.
مهمترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
دریاچه سراب
این دریاچه کوچک که به سراب قروه مشهور است. منبع تأمین کننده آب آشامیدنی قروه نیز میباشد و در فاصله اندکی از شهر قرار گرفته است. در کنار این دریاچه امکانات قایق سواری بر روی دریاچه وجود دارد چشمههای آب معدنی و امامزاده باباگرگر روستای «باباگرگر» در ۱۸ کیلومتری شمال شهر قروه قرار گرفته است. در کنار این روستا آرامگاه یکی از امامزادگان به نام سید جلال مشهور به باباگرگر وجود دارد که در تمام منطقه کردستان مشهور است و حتی از سایر استانها جهت زیارت آن به این استان میآیند. این امامزاده مورد توجه تمامی اهالی از تشیع و تسنن میباشد. در کنار این امامزاده چندین چشمه آب گرم معدنی با خواص درمانی وجود دارد که بزرگترین آن به «گنز» مشهور است و دارای خواص درمانی بی شماری است. یکی از عارضههای طبیعی جالب در کنار این مجموعه گدازه آتشفشانی مشهور به سنگ اژدها بوده و ظاهر آن شبیه حیوانات عظیم الجثه ماقبل تاریخ است.
حمام تاریخی قصلان
در روستای قصلان در ۸ کیلومتری شمال شهر قروه یک باب حمام قدیمی مربوط به دورهی قاجار وجود دارد که دارای قسمتهای مختلف و تزیینات کاشی کاری و آهکبری است. این حمام توسط میراث فرهنگی و گردشگری مرمت شده است. اهمیت این حمام علاوه بر قدمتش از لحاظ نزدیکی با شهر قروه و قرار گیری آن بر سر راه چشمه و آب معدنی باباگرگر است.
منطقه حفاظت شده بدر و پریشان
کوههای بدر و پریشان با ارتفاع نزدیک به ۳۲۰۰ متر از مهمترین ارتفاعات استان محسوب میگردند که از لحاظ کوهنوردی و دامنه پیمایی در استان کردستان حایز اهمیت هستند، همچنین منطقهی حفاظت شدهی مهر و پریشان از زیستگاههای مناسب گونههای جانوری کل و بز کوهی بوده و از نظر پوشش گیاهی و منابع آبی نیز از نقاط مهم استان محسوب میگردند.
پل تاریخی فرهاد آباد
این پل در فاصلهی ۴۵ کیلومتری شهر قروه قرار گرفته که در دورهی صفویه بر روی رودخانهی شور احداث شده است.
- از دیگر جاذبهها میتوان به آثار صخرهای کوه فرهاد ثاش در روستای وینسار اشاره کرد.
شهرستان دهگلان
شهرستان دهگلان با وسعتی معادل ۲۰۵۰ کیلومتر مربع بالغ بر ۶۰ هزار نفر و با مرکزیت شهر دهگلان در موقعیت طول جغرافیایی ۴۷۲۵، عرض جغرافیایی ۲۰۱۷ از نصف النهار گرینویج و در ارتفاع ۱۸۱۰ متر نسبت به سطح دریابر روی جاده همدان - سنندج قرار گرفته است. دهگلان دارای آب و هوای نسبتاً سرد و نیمه خشک بوده که رودخانههای دهگلان و طهماسبقلی از داخل آن میگذرد. شهرستان دهگلان در سال ۱۳۵۵ به مرکزیته ییلاق وقت وفت (دهگلان کنونی) تبدیل به بخش و در سال ۱۳۸۷ به صورت شهرستان مستقل درآمد. ساکنین این بخش به زبان کردی تکلم میکنند و از لحاظ اعتقادی نیز تمام مسلمان و پیرو امام شافعی هستند.
مهمترین جنبههای گردشگری و اماکن دیدنی
مقبره شیدای نازار و کوه شیدا
در فاصلهی ۴۸ کیلومتری شمال غربی قروه و ۲۸ کیلومتری شمال دهگلان در نزدیکی روستایی به همین نام بر فراز کوه امامزادهی مدفون است که به شیدا معروف است در فصل بهار کوه شیدا از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است. سبحان وردی خان اردلان سردار نامی نادرشاه افشار نیز در این کوه مدفون است). در نزدیکی این روستا و در مسیر آن بر روی رودخانه شور پل تاریخی فرهادآباد احداث شده است. این پل، یکی از پلهای تاریخی زیبا است و دیدن آن برای علاقمندان به آثار تاریخی میتواند حایز اهمیت باشد.
شیطان بازار
محدودهای دارای سنگهای آهکی که بر اثر عوامل طبیعی، آب و باران به صورت اشکال مختلف شبیه به انسان و حیوانات درآمده است که در ۲ کیلومتری شمال غرب کوه شیدا قرار گرفته است
کوه سرمه علی (سرملی sormali)
این کوه در ۹ کیلومتری جنوب شهر دهگلان واقع شده است دریاچه پشت سد سنگ سیاه این دریاچه در روستای کبودخانی (۹ کیلومتری جنوب شهر دهگلان) واقع شده که در مرحله آبگیری است.
شهرستان کامیاران
کامیاران از شهرستانهای تازه تأسیس استان کردستان و مرکز آن شهر کامیاران در فاصله ۶۵ کیلومتری جنوب شهر سنندج واقع شده است. موقعیت مناسب شهر که در مسیر جاده کاروانی قدیمی شمال غرب به سمت جنوب غربی است، موجب رونق و توسعه شهر کامیاران شده است. بخش شرقی و شمال شرقی کامیاران کوهستانی است و درههای زیبا و خوش آب و هوایی دارد و در بخش جنوبی به دشت کرمانشاه متصل است.
مهم ترین جاذبههای گردشگری و اماکن دیدنی
روستای گردشگری پالنگان
این روستا در ۵۰ کیلومتری شمال غربی شهر کامیاران و در مسیر جادهی کامیاران به مریوان قرار گرفته و جادهی دسترسی به این روستا آسفالت است. بافت روستا از لحاظ معماری به صورت پلکانی است و رودخانهی تنگیور با زیبایی خاصی آبادی را به دو قسمت تقسیم نموده است. در فاصلهی 800 متری جنوب شرقی روستا چشمههای پر آب شیخ خاتون، شیخ عمر و شيخ علاءالدین قرار گرفته اند که مجاورت این چشمهها با رودخانهی تنگیور در کنار کوههای سر به فلک کشیده، چشم انداز بسیار بدیعی را به وجود آورده است. همچنین وجود قلعهی تاریخی پالنگان که آثار آن هنوز بر فراز این چشمهها مانده است از دیگر جاذبههای این روستا است. این قلعه به مدت ۴۷۲ سال مرکز حکومت خاندان اردلان بوده است. از دیگر جاذبههای دیدنی پالنگان مجتمع شیلات پرورش ماهی در کنار رودخانهی تنگیور است که بیشتر گردشگران با توجه به تازگی و قیمت ارزان و طبخ ماهیها به روش سنتی، در همان محل غذای خود را میل مینمایند.
کتیبه و نقش برجستهی تنگیور
در ۴۵ کیلومتری شمال غرب شهرستان کامیاران در نزدیکی روستای تنگیور به روی صخرهای مرتفع در میان در میان درهای،. کتیبهای با خط میخی و زبان آشوری باستان همراه با نیم تنهی مردی در داخل تاقچهای در دل صخره کنده کاری شده است. طبق آخرین مطالعات انجام شده این کتیبه متعلق به سارگن دوم پادشاه آشور است که پس از ستایش خدایان دولت آشور به شرح پیروزیهای خود میپردازد و احتمالا نقش نیم تنهی مرد هم متعلق به شخص سارگن دوم میباشد. علاوه بر اهمیت این کتیبه از لحاظ تاریخی منطقهی استقرار آن از لحاظ طبیعت گردی بسیار مهم است، زیرا آبشارهای طبیعی و فراوان درهی تنگی دور از دیدنی ترین نقاط استان است.
زیارتگاه حضرت عکاشه
در فاصلهی ۴۵ کیلومتری شمال غرب کامیاران و بر سر راه جادهی آسفالته کامیاران به مریوان در نزدیکی روستای کاشتر زیارتگاه یکی از اصحاب پیامبر به نام «معین الدین روحانی»، معروف به حضرت عکاشه وجود دارد که بسیار مورد احترام مردم استان است مردم منطقه معتقدند که حضرت عکاشه از سوریه به این محل آمده است. در گذشته افراد بسیاری حتی خارج از کشور به این محل میآمدند. در کنار این زیارتگاه امکانات رفاهی مانند پارکینگ، سرویس بهداشتی، آب آشامیدنی و سکوهای سیمانی جهت استراحت زوار احداث شده است. فاصلهی نزدیک این زیارتگاه با روستاهای دیدنی تنگیور و پالنگان بر اهمیت آن افزوده است.
زیستگاه شاهو
کوهستان رفیع و عظیم شاهو با ارتفاع 3390 متر بلندترین نقطه استان محسوب میگردد و هر ساله تعداد زیادی کوهنورد از داخل و خارج استان به این کوه زیبا صعود مینمایند. روستاهای بسیاری در دامنهی این کوه بزرگ قرار گرفتند که از جملهی آن میتوان به روستای لون سادات، شاهینی و ... اشاره نمود. با توجه به ارتفاع، گستردگی و میزان بارندگی حدود ۸۰۰ میلیمتری در سال، زیستگاه ملی برای رشد انواع گیاهان و زندگی جانوران فراهم شده است. زیستگاه شاهو از لحاظ تنوع گونهای گیاهی و جانوری با ارزش میباشد و گونههایی مانند خرس قهوه ای، پلنگ (گونه کمیاب)، سیاه گوش، کل و بز، قوچ و میش در آن زیست مینمایند.
دریاچه سد گاوشان
سد گاوشان در ۴۵ کیلومتری جاده کامیاران به سنندج در نزدیکی روستای گاوشان قرار گرفته و دریاچهی زیبای این سد و چشم انداز دره و کوههای اطراف محیط بسیار خوبی را برای گردشگران به وجود آورده است.
رودخانهی سیروان
بخشی از رودخانهی سیروان به عنوان طولانی ترین رودخانهی استان در این شهرستان جریان دارد. حواشی زیبای این رودخانه محل استراحت گردشگران میباشد.
سایر آثار تاریخی، مذهبی و طبیعی
- زیارتگاه شیخ عباس کومایین واقع در روستای کومابین در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی کامیاران
- ارتفاعات اوالان واقع در روستای نشور (صعود سالانه گروههای کوهنوردی)
- زیارتگاه و آب شفابخش مشهور به بایس پرنه در کیلومتر ۳ جاده کامیاران به سنندج
توت فرنگی استان کردستان
استان کردستان مهمترین و بزرگترین استان تولید کننده میوهی زیبا و خوشمزهی توت فرنگی است. زمان برداشت توت فرنگی بستگی به ارتفاع محل در استان کردستان میتواند از اوایل اردیبهشت تا اواخر خرداد ماه باشد. یکی از برنامههای تورهای گردشگری، حضور گردشگران در مزارع توت فرنگی است که ضمن خرید، آنها را دعوت به چیدن این میوه زیبا و پرخاصیت مینمایند تا لذت برداشت این میوهی خوشمزه را تجربه کنند.
محیط زیست و طبیعت کردستان
استان کردستان در حاشیه غرب فلات ایران قرار داشته و بخش مهمی از آنرا کوههای زاگرس در برگرفته است. بعلاوه وجود استیپها و دشتهای نسبتاً وسیع از مشخصات جغرافیایی این استان بشمار میآید. موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی و توپوگرافی حاکم بر استان باعث شده استان کردستان دارای تنوع مطلوبی از نظر خاک واقليم بوده که این تنوع خاک و اقلیمهای مختلف باعث ایجاد تنوع در پوشش گیاهی و جانوری و ایجاد زیستگاههای منحصر بفرد در سطح استان گردیده است. بطور کلی استان کردستان به دلیل داشتن ارتفاعات متعدد و بارندگیهای نسبتاً زیاد از نقاط سردسیر کشور بوده و حدود 70% وسعت استان را کوهها و تپهها تشکیل داده و 5/14% از اراضی استان شامل: فلاتها و تراسهای فوقانی میباشد و بقیه مساحت استان مربوط به دریاچهها و رودخانههای فصلی و دائمی میباشد. مرتفع ترین کوههای استان شامل: شاهو با ارتفاع ۳۳۹۰ متر ارتفاع از سطح دریا میباشد و تنوع اقلیمی از دیگر ویژگیهای بارز استان است. مهمترین عارضه طبیعی استان تالاب آب شیرین زریوار بوده و وجود جنگل در غرب استان با وسعت ۲۴۲۱۵۸ هکتار و مراتع با وسعت 1/1 میلیون هکتار از دیگر عارضههای مهم استان بشمار میرود. همچنین وجود بیش از ۱۰ منطقه تحت مدیریت اعم از حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش و مناطق شکار ممنوع از ویژگیهای محیط طبیعی استان میباشد. به همین خاطر این مواهب الهی باید حفظ شود تا ما انسانها در پناه چنین محیطی از بهداشت و سلامت جسمی و روانی، آرامش و امنیت اجتماعی و اقتصادی پایدار و عدالت زیست محیطی برخوردار باشند.
روستاهای هدف گردشگری استان کردستان (مقاصد جدید گردشگری استان)
استان کردستان به علت شرایط متفاوت تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی و همچنین معماری خاص خانههای روستایی در سراشیبی کوهها و کناره رودخانهها و تعداد زیاد روستاها، بیشترین تعداد روستاهای هدف گردشگری را در خود جای داده است به طوری که منطقه کوهستانی و باستانی اورامان به علت تعداد زیاد روستاهایی که دارای معماری پلکانی در طبیعتی زیبا و فرهنگی خاص است به منطقه هزار ماسوله نام گذاری شده است قابل ذکر است که به علت قرار گیری روستاهای غرب استان در محیطی جنگلی و کوهستانی تعداد زیادی از روستاهای هدف گردشگری استان نیز در این مناطق قرار گرفته است. با توجه به معرفی تعدادی از روستاهای گردشگری در متن کتابچه، در این قسمت برخی از روستاها به عنوان مقاصد جدید گردشگری مورد توجه قرار گرفته است.
روستای میانه
موقعیت جغرافیایی: ۷۵ کیلومتری جاده سنندج به مریوان منطقه عمومی کوماسی ورودی از طریق جاده سد آزاد
جاذبههای گردشگری: معماری پلکانی روستا با مصالح بومی منطقه ترکیب سنگ و چوب - چشم انداز بسیار زیبای جنگل و کوه، باغهای میوه - مجاورت با سد آزاد جهت تفريح آبی - استفاده از دامنه کوهستان زیبای کورهی میانه جهت برگزاری تورهای آفرود . استفاده از خانه باغ و کوچه باغهای مسیر روستا به کوهستان جهت برگزاری تورهای طبیعت گردی.
روستای درهکی
موقعیت جغرافیایی: ۳۷ کیلومتری جاده مریوان به هورامان معروف به نودشه
جاذبههای گردشگری: چشم انداز زیبای معماری ویژه منطقه با خانههای سنگی و بافت نیمه پلکانی - بهره برداری از دامنه و کوهستان اوالان جهت کارهای فنی کوهنوردی و سنگ نوردی - مسیر بسیار زیبای پیمایش دره معروف به «دربند، که له م » و بازدید از ییلاق سوته - چشم انداز منحصر به فرد جنگلی و کوهستانی بکر خاص منطقه هورامان - تفرجگاههای خوش و بارانی، ییلاق هزارانی، میدان گلنگان بیلاق پیر رستم - آبشار فصلی زیبای سلور - دشت لاله واژگون در دامنه آبشار - جاده مرزی دالانی مسیر گردشگری دفاع مقدس - گردنه مرتفع و پر پیچ و خم «تته» مشرف به شهر حلبچهی منطقه کردستان عراق.
محور گردشگری سارال (شامل روستاهای صوفی بله- گوریچه- درویان فارس)
موقعیت جغرافیایی: ورودی از کیلومتر ۳۵ جاده سنندج به مریوان به سمت راست به طرف روستای جانوره
جاذبههای گردشگری: محل برگزاری تورهای آفرود و طبیعت گردی - بافت خانههای روستایی با مصالح بومی خاص و دست نخورده منطقه شامل کاهگل - سنگ و چوب - مسیر طبیعت گردی قارسه قولان مابین روستاهای صوفی بله به گوریچه به مسیر کوهنوردی دامنه کوه درویش علیا - وجود غار بکر درویش عليا جهت گردشگری ماجراجویانه - بازدید از دشتهای مرتفع و مراتع مشهور به «سرتخت سارال» که یکی از منابع گرانبهای تنوع گیاهی کشور میباشد . مابین روستای گوریجه و درویان فارس
- بازدید و اتراق در کنار مجموعه چشمههای «قبر سلیم» در مسیر روستای درویان فارس به کوهستان همجوار «قه لا»
- کمپینگ در ارتفاعات ذلکه مشرف به دشتهای سارال در نزدیکی قله مزگت میرزا به ارتفاع ۳۱۳۰ متر
روستای دولاو
موقعیت جغرافیایی: کیلومتر ۴۲ جاده سنندج به روستای دولاو - دسترسی از طریق جاده کامیاران، دو راهی موسوم به چم سو
جاذبههای گردشگری: - معماری پلکانی و کوچههای زیرگذر خانهها - چشم انداز بسیار زیبای روستا و باغهای اطراف - جاذبه زیارتی مشهور به تکیه شیخ محمد ( تکیه شیخهادی ) - امکان اقامت در خانههای روستایی - باغهای میوه و مزارع توت فرنگی (امکان برداشت توسط گردشگران) - مسیر کوهنوردی به کوه زیبای آوالان.
روستای نوره:
موقعیت جغرافیایی: ۱۸ کیلومتر از سنندج از طریق جاده قدیم مریوان
جاذبههای گردشگری: بافت ویژه خانههای روستایی (خانههای سنگی) - زیارتگاه و باغ آیت الله مردوخ از مشاهیر بزرگ کردستان - مسیر کوهنوردی به کوه زیبای آبیدر بزرگ - وجود باغها و تفرجگاههای اطراف.
روستای گردشگری تنگی سر
موقعیت جغرافیایی: کیلومتر ۲۵ جاده سنندج به کامیاران و ۲۰ کیلومتر جاده فرعی از دو راهی مشهور به « سو»
مهمترین جاذبهها و خصوصیات گردشگری
- محل برگزاری تورهای آفرود و طبیعت گردی - بافت معماری پلکانی منحصر به فرد روستا به چشم انداز زیبای کوچه باغها و خانه باغهای مسیر روستا به کوهستانهای سرسبز همجوار - پیمایش طبیعت گردی در دامنه کوههای کورهی مریم، گل زرد و شانشین (مرتفع ترین قله کوههای منطقه ژاوه رود - مسیر آفرود (بیراهه نوردی) روستای تنگی سر به کوهستانهای مورد اشاره - بازدید از ییلاق و مراتع غنی و مرتفع میرگه وار و کمپینگ و شب مانی در دامان طبیعت.
روستاهای گردشگری ناو
موقعیت جغرافیایی: کیلومتر ۸۰ جادهی مریوان به هجیج در قلب منطقه هورامان - مهمترین جاذبهها و خصوصیات گردشگری محل برگزاری تورهای آفرود و طبیعت گردی - بافت معماری خشکه چین و پلکانی و استفاده از مصالح بومی - مسیر بسیار زیبای پیمایش روستای ناو تا ییلاقات سراجگاه و کولی و بازدید از چشمهی همیشه جوشان پلور و بيلوجه - کمپینگ در دشت مرتفع کولی و چشم انداز رویایی از قلل اطراف شامل تخت سانی - کوسالان و شاهو - تفرجگاه سد داریان و بازدید از چشمه بزرگ و مشهور بل - بازدید از روستای زیارتی هجیج و طواف زیارتگاه پیر عبیدالله مشهور به کوسهی هجیج.
روستای گردشگری تنگی ور
موقعیت جغرافیایی: کیلومتر ۸۰ جاده کامیاران به مریوان در مسیر جاده روستای پالنگان
مهمترین جاذبهها و خصوصیات گردشگری
- محل برگزاری تورهای آفرود و طبیعت گردی - گشت در روستا و دیدن بافت معماری بومی روستا - بازدید از کتیبه تاریخی تنگی ور در جوار روستا در ابتدای دره منتهی به روستای پالنگان - پیمایش مسیر طبیعت گردی دره زیبای تنگی ور متصل به کوهستان وحشی و بکر شاهو (به گونهای که هنگام پیمایش به علت نزدیکی دیوارههای سنگی دره سبب ایجاد تنگه باریک با عرض یک متر شده است . مسیر آفرود (بیراهه نوردی) ییلاقاتهانیه و کوزی بان و کمپینگ و شب مانی در ییلاق بسیار زیبایهانیه - مسیر کوهنوردی فنی در دامنههای قله پیر خدر (از قلل شاهو از ییلاقات دشت کاشتریها و بلالوکان - پیمایش مسیر فنی دره تنگی ور به پالنگان و بازدید از دروازه هورامان و آبشارهای متعدد مسیر.
روستای گردشگری ژیوار
موقعیت جغرافیایی: کیلومتر ۷۰ جاده مریوان به هجیج (در دامنه کوههای کوسالان) مهمترین جاذبهها و خصوصیات گردشگری
- یکی از مهمترین روستاهای مهم با بافت پلکانی - چشم انداز زیبای رودخانه خروشان و همیشه پراب سیروان - محل برگزاری تورهای آفرود (بيراهه نوردی) - مرتفع ترین مسیر آفرودی غرب ایران در مسیر ییلاقات «هانهی لار»- «راسه بان» و «قه لامیان» - کمپینگ و شب مانی در ییلاقات مورد اشاره - بازدید از مجموعه چشمهی «ویشه » و گشت در باغات انار و انجیر روستا- وجود سنگ نگارههای باستانی در مسیر ییلاقات «هانهی لار».
رزور بلیط هواپیما،قطار و اتوبوس